Książka: Queer a islam. Alternatywna seksualność w kulturach muzułmańskich

Serdecznie polecamy nowość wydawnictwa Smak Słowa, która ukazała się pod patronatem Podyplomowych Studiów Gender Mainstreaming IBL PAN!

Queer a islam. Alternatywna seksualność w kulturach muzułmańskich

Dyskurs dotyczący ról płciowych w świecie islamu, choć rozbudowany i wszechobecny – zarówno w nauce, jak i w środkach masowego przekazu oraz w opinii publicznej – obejmuje niemal wyłącznie wzorzec heteroseksualny. Odnosi się zatem do kobiet i mężczyzn, którzy podejmują role społeczne wynikające z ich płci biologicznej. Płeć biologiczna w islamie determinuje tożsamość człowieka i jego role społeczne. Rodząc się jako kobieta lub mężczyzna, człowiek nabywa określone prawa i obowiązki. Na przykład kobieta dziedziczy połowę tego co dziedziczy mężczyzna, z kolei mężczyzna powinien utrzymywać kobietę.

Celem niniejszej publikacji jest przełamanie tego dyskursu. Siedemnastu autorów ukazuje nieheteronormatywny świat islamu. Chociaż jego korzenie sięgają jeszcze czasów przedmuzułmańskich, to jednak dopiero w ostatnim dziesięcioleciu stał się obiecującym przedmiotem badań, co widać w stale powiększającej się zagranicznej literaturze przedmiotu. Badania dotyczą zarówno teologii – a zatem tworzenia islamu gay-friendly (i szerzej LGBTQ-friendly), historycznych i współczesnych form nieheteronormatywności w społeczeństwach muzułmańskich, jak również rozważań teoretycznych na styku queer studies, teorii postkolonialnych i ponowoczesnych.

Perspektywa queer pozwala więc w nowy sposób spojrzeć na świat islamu – na jego różnorodność, wyrażającą się w formach nieheteronormatywnych, elastyczność, uwidaczniającą się w ich częściowej instytucjonalizacji, a także funkcjonowanie pomiędzy tradycją a nowoczesnością, pomiędzy tradycyjnymi formami nieheteronormatywnymi a współczesnym ruchem LGBTQ. Poszerza zarazem perspektywę queer studies o pozaeuropejski świat z odmiennymi, niekiedy nieprzystającymi do zachodnich kategoriami płci i seksualności.

„Książka oferuje spojrzenie na świat islamu z innej perspektywy, dotychczas słabo obecnej nie tylko w Polsce ale też w publikacjach zachodnich. Tym samym wpisuje się w nurt próbujący przełamywać powszechnie obecne a często krzywdzące dla tego świata opinie kojarzące go głównie z nietolerancją i nieprzejednanym konserwatyzmem. Ukazując różnorodność nieheteronormatywności świata islamu, tej z przeszłości i teraz, autorzy wychodzą poza ów dyskurs, starając się pokazać, w jaki sposób ludzie o nieheteronormatywnej płciowości i/lub seksualności radzą sobie w praktyce, jak funkcjonują, jak negocjują własną płciowość/seksualność z otoczeniem, w jaki sposób owo otoczenie stwarza pewną niszę, w której owo funkcjonowanie jest w ogóle możliwe i znośne.”

Z recenzji dr hab. Joanny Mizielińskiej

Tytuł: Queer a islam
Podtytuł: Alternatywna seksualność w kulturach muzułmańskich
Pod red. Katarzyny Górak-Sosnowskiej
Stron: 304
Wydawca: Smak Słowa
Seria: Miej własne zdanie
ISBN 978-83-62122-37-0
Premiera: maj 2012

Więcej informacji na stronie wydawcy>>

Film: Żydokomuna

Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie zaprasza 12 kwietnia 2012 r., godz. 18.00 na Czwartki na Tłomackiem w cyklu HISTORIA NA TAŚMIE  (miejsce: sala wystaw czasowych ŻIH w „Błękitnym Wieżowcu” przy pl. Bankowym, wejście od ul. Tłomackie)
Film Żydokomuna
Reżyseria: Anna Zawadzka (75 min.)
W rozmowie z reżyserką udział wezmą Piotr Forecki oraz Bożena Keff
Jaki był stosunek przedwojennej lewicy do tzw. „kwestii żydowskiej”? Co sprawiło, że wielu Żydów zaangażowało się w socjalizm i komunizm? Gdzie przebiegały spory między ugrupowaniami lewicowymi, jeśli chodzi o politykę wobec mniejszości etnicznych i narodowych? Na te, i wiele innych pytań, odpowiedzi szuka film dokumentalny „Żydokomuna”.
Całość jest próbą dekonstrukcji tytułowego pojęcia, wciąż funkcjonującego w polskim języku potocznym i politycznym. W filmie występują przedwojenne działaczki i działacze,
skupieni wówczas wokół partii i organizacji komunistycznych i socjalistycznych, m.in. Komunistycznej Partii Polski, Polskiej Partii Socjalistycznej, Bundu,
Młodzieżowej Organizacji Pomocy Rewolucjonistom, a także ich dzieci oraz historycy ruchu robotniczego i historycy antysemityzmu.
Szczegóły

Festiwal: Inwazja barbarzyńców

Inwazja BarbarzyńcówZapraszamy na Inwazję barbarzyńców – Inny festiwal, który odbędzie się w dniach od 16 do 20 kwietnia, czyli już niebawem. W programie między innymi:

Szczegóły

Petycja

Narastająca polityczna kampania nienawiści wobec nowej podstawy programowej z historii i jej autorów nie powinna pozostać bez odpowiedzi. Czujemy obywatelski obowiązek zabrania głosu w debacie zdominowanej przez przeciwników nowych rozwiązań edukacyjnych. Zdecydowanie łatwiej organizować ruch protestu, wierzymy jednak, że poniższą deklarację podpiszą wszyscy, którym zależy – tak jak nam – na szkole, młodzieży i historii. Złożyć podpis można korzystając z poniższego linku:

https://docs.google.com/spreadsheet/viewform?formkey=dGtHNzBBWXZFT0ItUnowYmg1Mm1qY3c6MQ

Prosimy o przekazanie tej wiadomości do wszystkich popierających reformę nauczania
historii.

Czytelnia: Marek Susdorf, Müller, Kertész, Jelinek, Lindsay i Eugenides o statusie dziecka w patriarchacie.

Według psychoanalizy kultura/system opierają się na zasadzie poskramiania popędu seksualnego u wychowywanych dzieci , które potem przeistaczają się w pełnoprawne podmiotowości patriarchalne. Zatem naczelnym celem patriarchatu będzie odebranie dzieciom mocy oraz zakazanie pobudzania zwierzęcych popędów. Poskromić popęd można drogą edukacji. Sposoby na edukację zaś patriarchat zna dwa – sposób intelektualny, podbudowany teoretycznie (wykładanie wiedzy, którą należy przyswoić i do której zasad należy się stosować) oraz cielesny (system kar/nagród).

Czytaj dalej

Czytelnia

Feminarium: Kobiece archiwa – spiżarnie pamięci

Fundacja Gender Center we współpracy z Instytutem Badań Literackich PAN, Fundacją Feminoteka oraz Wydawnictwem Naukowym Uniwersytetu Szczecińskiego serdecznie zaprasza na spotkanie

Kobiece archiwa – spiżarnie pamięci

Wokół książki Tatiany Czerskiej Między autobiografią a opowieścią rodzinną. Kobiece narracje osobiste w Polsce po 1944 roku w perspektywie historyczno-kulturowej

2 kwietnia (poniedziałek), godz. 18.00
Warszawa, Pałac Staszica, ul. Nowy Świat 72, sala 144 (I piętro)

W dyskusji udział wezmą:
dr Tatiana Czerska (Uniwersytet Szczeciński)
prof. dr hab. Inga Iwasiów (Uniwersytet Szczeciński)
dr Agnieszka Mrozik (IBL PAN)
dr Katarzyna Nadana-Sokołowska (IBL PAN)

W ostatnich latach obserwujemy na polskim rynku wydawniczym prawdziwy „wysyp” publikacji auto- i biograficznych. W obiegu czytelniczym znalazły się wspomnienia, dzienniki, pamiętniki, sagi i albumy rodzinne, (auto)biografie, z których znakomita większość, spisana i opublikowana po 1989 roku, obejmuje historycznie okres wojny i PRL-u, ale też dwudziestolecia międzywojennego; zdarzają się i dłuższe „wycieczki” – sięgające połowy i schyłku XIX wieku. Wśród autorów wspomnień szczególnie dużo jest kobiet: pisarek, artystek, dziennikarek, badaczek literatury i kultury, splatających w ciasny węzeł własne doświadczenia biograficzne i historie swoich rodzin, często z Wielką Historią w tle. W trakcie spotkania zastanowimy się nie tylko nad fenomenem popularności „narracji osobistych”, ale przede wszystkim nad „specyfiką” kobiecych (auto)biografii – wyznacznikami gatunkowymi, jak też uchwyconymi w tych tekstach obrazami kobiecych światów, zapisami doświadczeń i pamięci kobiet w Polsce. Zapytamy o to, jakie obrazy kobiecości wyłaniają się ze współczesnych autobiografii kobiet: o to, co kobiety decydują się wyjawić, ale też, co ukrywają, przemilczają. Badając zarejestrowane w kobiecych (auto)biografiach mechanizmy opresji i wzorce emancypacji, zastanowimy się, czy i jak „narracje osobiste” kobiet przyczyniają się do legitymizacji władzy dominujących współcześnie dyskursów – narodowych, kapitalistycznych – bądź przeciwnie: podważają istniejący porządek, drążą go, a wreszcie rozbijają.

Spotkanie odbywa się w ramach Feminariów – cyklu dyskusji społeczno-kulturalnych, organizowanych przez Fundację Gender Center.

Projekt współfinansuje m.st. Warszawa – Dzielnica Śródmieście.

Więcej o Feminariach>>

Rekrutacja na studia podyplomowe

Podyplomowe Studia Gender Mainstreaming są projektem Podyplomowych Gender Studies Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk i Fundacji Gender Center. Studia powstały jako kontynuacja wcześniejszego, półrocznego projektu Szkoła Gender Mainstreaming, oraz jako odpowiedź na ogromne zainteresowanie studentek Gender Studies polityką równości płci oraz jej zastosowaniem w konkretnym obszarze problemowym. W roku akademickim 2011/2012 studia GM ruszyły w IBL PAN jako pierwsze w Polsce podyplomowe studia Gender Mainstreaming.
Więcej informacji>>

Pytania dotyczące rekrutacji prosimy kierować na adres koordynatorki GM: grazyna.latos@gendermainstreaming.com.pl

Podyplomowe Gender Studies im. Marii Konopnickiej i Marii Dulębianki dostarczają interdyscyplinarnej wiedzy z zakresu społeczno-kulturowej tożsamości płci, ukazywanej z perspektywy literaturoznawstwa, teorii sztuki, lingwistyki, historiografii, antropologii, socjologii i psychologii. Poddając krytycznej analizie dotychczasowe przekonania na temat „natury” człowieka, gender studies kierują swą uwagę w stronę tego, co dotąd przemilczane, wypierane czy usuwane ze sfery kultury, nauki, społeczeństwa; przełamując stereotypy związane z kobiecością i męskością, przedstawiają alternatywne projekty identyfikacyjne – „wolności od tożsamości” i „wolności do tożsamości”.
Więcej informacji>>

Pytania dotyczące rekrutacji prosimy kierować na adres koordynatorki GS: agnieszka.wrobel@genderstudies.com.pl

Książka: Udomowiony świat. O kobiecym doświadczaniu historii

O udziale kobiet w wielkich wydarzeniach historycznych napisano już wiele. Niektóre z nich stały się symbolami postaw heroicznych, bezkompromisowych, żeby wymienić choćby francuską Joannę d’Arc czy polską Emilię Plater. Inne istnieją jedynie w pamięci historyków, monografistów rewolucji, wojen, powstań. W przykłady kobiecej aktywności na tym polu obfitują dzieje najnowsze – druga wojna światowa, wystąpienia opozycyjne wobec systemu komunistycznego po wojnie, stan wojenny. Szczególnie wiele w ostatnich latach pisano o udziale kobiet w opozycji solidarnościowej i konspiracji okresu stanu wojennego. Szeroko zajęła się tą problematyką Shana Penn przeprowadzająca na początku lat dziewięćdziesiątych rozmowy z uczestniczkami działalności podziemnej, za jej przykładem poszły polskie badaczki, przemawiają też niekiedy bohaterki tamtych wydarzeń .

O ile sam udział konkretnych kobiet w wydarzeniach historycznych jest udokumentowany dość dobrze, o tyle fenomen kobiecego doświadczania historii w zasadzie badaczy nie interesował. Również w literaturze feministycznej traktowany jest marginalnie. Badaczki feministyczne bardziej są zainteresowane informowaniem, co kobiety robiły i w jakie stereotypy ról płciowych się wpisywały, niż podejmowaniem refleksji nad kobiecym przeżywaniem, motywacjami ich decyzji uczestniczenia w historii i polityce oraz konsekwencjami tego typu aktywności w planie jednostkowej biografii i w planie szerszym, ogólnospołecznym. (Ze wstępu)

Zobacz: nowości książkowe 2012>> 

„Jestem artystką we wszystkim, co niepotrzebne”. Kobiety i sztuka około 1960 roku

1 marca miało miejsce kolejne w tym roku feminarium. Tym razem przyczynkiem do spotkania i dyskusji była książka pod redakcją Ewy Toniak „Jestem artystką we wszystkim, co niepotrzebne. Kobiety i sztuka około 1960 roku” opublikowana przez wydawnictwo Neriton. W dyskusji panelowej wzięły udział: redaktorka książki dr Ewa Toniak (Gender Studies IBL PAN) oraz  autorki tekstów zamieszczonych w publikacji – dr hab. Agata Jakubowska, prof. UAM (Instytut Historii Sztuki UAM), prof. nadzw. dr hab. Marta Leśniakowska (Instytut Sztuki PAN). Moderatorką spotkania była dr Agnieszka Mrozik, pomysłodawczyni i organizatorka cyklu dyskusji społeczno-kulturalnych pt. „Feminaria”.
Przeczytaj całą relację>>

Konferencja: Kobieta na zakręcie

KONFERENCJA KOBIETA „NA ZAKRĘCIE” 1939-1989. Instytut Pamięci Narodowej. Wrocław, 19-21 września 2012 r.
Kategoria płci w badaniach historii najnowszej pojawia się niezwykle rzadko. Konferencja zorganizowana w kwietniu 2011 r. przez Instytut Pamięci Narodowej „Kobiety w oporze społecznym i opozycji w Polsce 1944–1989 – na tle porównawczym” podkreśliła specyfikę zaangażowania kobiet w opór i opozycję a także uwydatniła potrzebę uwzględniania roli płci w konfliktach z władzą dla lepszego zrozumienia historii politycznej i społecznej PRL. Konferencja ukazała również ogromne zainteresowanie tą tematyką oraz odkryła wiele innych pól badawczych związanych z „kwestią kobiecą” w Polsce po 1939 r.
Konferencja „Kobieta ‘na zakręcie’ 1939-1989” ma na celu interdyscyplinarne poszerzenie horyzontu badań o dziedziny pokrewne historii: socjologię, kulturoznawstwo, prawo, etykę oraz psychologię społeczną. Proponujemy równocześnie odwrócenie perspektywy naukowych dociekań od bohaterskich dokonań polskich kobiet w kierunku obszarów „ciemnej strony” udziału „pierwiastka kobiecego” w historii Polski. Uważamy, że ów szerszy kontekst badanych zjawisk pogłębi wiedzę ogólną z zakresu najnowszej historii Polski, jak i otworzy dyskusję na polu dotychczas słabo eksploatowanym.
Interesujące nas zagadnienia dotyczą (1939-1989):
1.    Organizacji kobiecych na tle zmian polityczno-ustrojowych.
2.    Obecności i jakości w Polsce dyskursu feministycznego po II wojnie światowej.
3.    Wizerunku kobiety w PRL w sztuce: literaturze, malarstwie, plakacie, fotografii, filmie i in.
4.    Udziału kobiet w szeroko rozumianym aparacie władzy: niemieckim, radzieckim i polskim.
5.    Patologii społecznych np.: przestępczości kobiet, prostytucji.
6.    Działalności kobiet w strukturach zdominowanych przez mężczyzn.
7.    Ustawodawstwa „pro-kobiecego”- litery prawa a rzeczywistości.
8.    Przemian obyczajowych np.: w modelu rodziny.
Wszystkich zainteresowanych serdecznie zapraszamy do udziału w konferencji – zarówno w charakterze referentów, jak i uczestników dyskusji. Autorom referatów spoza IPN organizatorzy pokryją koszty pobytu (zakwaterowanie, posiłki) oraz zrefundują koszty podróży (PKP). Przewidujemy wydanie tomu pokonferencyjnego.
kontakt: agnieszka.klarman[at]ipn.gov.pl

« go back — keep looking »