Feminarium: Wanda Jakubowska, czyli jak dziś pisać biografie politycznie niepoprawne

Fundacja Gender Center, Instytut Badań Literackich PAN oraz Krytyka Polityczna zapraszają na spotkanie „Wanda Jakubowska, czyli jak dziś pisać biografie politycznie niepoprawne”

Czas i miejsce:
21 czerwca (wtorek), godz. 18.00
Warszawa, Pałac Staszica, ul. Nowy Świat 72, sala nr 144

W dyskusji udział wezmą:
dr Magdalena Grabowska
(Instytut Filozofii i Socjologii PAN)
dr hab. Monika Talarczyk-Gubała
(Wydział Organizacji Sztuki Filmowej PWSFTviT w Łodzi)
dr Grzegorz Wołowiec
(Instytut Badań Literackich PAN)
Prowadzenie: dr Agnieszka Mrozik (Instytut Badań Literackich PAN)

Wanda Jakubowska (1907-1998) – nazywana niegdyś „matką polskiego kina” – jest dziś w Polsce reżyserką raczej zapomnianą, dla wielu – z uwagi na komunistyczne poglądy i wierność socrealistycznej estetyce – postacią niewygodną czy wprost niechcianą. Zachodni krytycy cenią ją za film Ostatni etap (1947) – należący do klasyki kina o traumie Zagłady – polscy zaś wypominają jej monumentalną produkcję Żołnierz wolności (1953) o generalne Karolu Świerczewskim, „człowieku, który się kulom nie kłaniał”.

 W fascynującej książce Wanda Jakubowska. Od nowa (2015) Monika Talarczyk-Gubała szuka klucza do twórczości Jakubowskiej w jej biografii: w wyborach ideowych, politycznych, estetycznych, w przyjaźniach i współpracy z ludźmi, z którymi połączył ją moment dziejowy, a bardziej jeszcze twórcza pasja, miłość do kina. Autorka nie wybiela swojej bohaterki, ale stara się spojrzeć na nią i jej dorobek z empatią i szacunkiem. Sięgając po metodę biograficzną, spogląda na filmy Jakubowskiej nie jako na propagandowe agitki, ale teksty intymne, wyrastające z osobistych przeżyć i przekonań reżyserki. Talarczyk-Gubała „odzyskuje” Jakubowską jednak nie tylko jako reżyserkę (w tym ikonę kina kobiet), ale także wychowawczynię kolejnych pokoleń filmowców, współorganizatorkę życia kulturalnego w powojennej Polsce, a wreszcie jako kobietę walczącą o swą podmiotowość w zmaskulinizowanym świecie kina.

Książka Moniki Talarczyk-Gubały stanie się dla nas punktem wyjścia do dyskusji o tym, jak dziś konstruować biografie osób politycznie niepoprawnych, takich jak Wanda Jakubowska – komunizująca reżyserka kina socrealistycznego. Będziemy także rozmawiać o samym socrealizmie jako o estetyce i praktyce kultury w powojennej Polsce. Wreszcie poruszymy problem podmiotowości i sprawczości kobiet w rzeczywistości polskiego socjalizmu.

Spotkanie odbywa się w ramach cyklu dyskusji społeczno-kulturalnych „Feminaria”.
Wstęp wolny.

„Mówi się”. Historia mówiona – cyfrowe wyzwania (27-28.04.2016)

Zaproszenie na warsztaty “Mówi się”. Historia mówiona – cyfrowe wyzwania

Szanowni Państwo,

 W imieniu Centrum Humanistyki Cyfrowej UW oraz zespołu Archiwum Kobiet IBL PAN mamy przyjemność zaprosić Państwa do udziału w dwudniowej konferencji na temat historii mówionej.

 Chcielibyśmy, aby nasze warsztaty poświęcone były przede wszystkim zaprezentowaniu prowadzonych przez Państwa projektów związanych z historią mówioną: zbieraniem nagrań i ich interpretacjom, kwestiom metodologicznym związanym z prowadzeniem badań, a także kwestiom technicznym związanym z tworzeniem cyfrowych archiwów historii mówionej oraz publikowaniem ich zbiorów w Internecie.

 Wykład wprowadzający na temat założeń i historii historii mówionej wygłosi dr Dobrochna Kałwa. Krótkie wprowadzenie do problemu prawa autorskiego w udostępnianiu nagrań historii mówionej w Internecie przedstawi dr Krzysztof Siewicz, a dr Marcin Jarząbek opowie o najnowszych globalnych trendach w praktyce historii mówionej.

 Zapraszamy też wszystkich Państwa do zgłaszania krótkich (15 min.) prezentacji swoich projektów (nie muszą to być koniecznie prezentacje multimedialne).

 Spotkanie będzie okazją do poznania się nawzajem, podzielenia się doświadczeniami, w tym trudnościami związanymi z realizacją projektów, nawiązania kontaktów pomiędzy ośrodkami, które posłużą być może wyłonieniu się pomysłów na ujednolicanie metodologii i technologii oraz wypracowywaniu form przyszłej współpracy. Spotkanie będzie miało w dużej mierze charakter warsztatowy – zależy nam na wymianie doświadczeń, omówieniu problemów i wizji na przyszłość, wspólnemu namysłowi nad nowymi – także cyfrowymi – praktykami.

 W szczególności chcielibyśmy Państwu drugiego dnia konferencji zaprezentować projekt Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki prowadzony w IBL PAN pod kierunkiem dr hab. Moniki Rudaś-Grodzkiej „Archwium kobiet: piszące” – zarówno jego założenia naukowe, jak samą bazę projektu od strony technicznej i zaprosić Państwa do rozmaitych form współpracy – pomysły na nie – mamy nadzieję – wyłonią się w trakcie wspólnej rozmowy o projekcie.

 Istnieje możliwość zwrotu kosztów przejazdu i zapewnienie noclegu dla przedstawiciela danej instytucji / organizacji pozarządowej. Prosimy zgłaszać potwierdzenie udziału na adres m.wilkowski@uw.edu.pl.

 

Warsztat rozpocznie się 27 kwietnia o godz. 10:00.

Moc w przemoc – raport

Jak się gwałci w „M-jak miłość”, na kogo donosi „Fakt”, na co zasługują „Blachary” – sposób opowiadania o przemocy seksualnej rozkładamy na czynniki pierwsze w raporcie On- nieobecny Ona – sama sobie winna. Społeczno-kulturowe uwarunkowania przemocy seksualnej wobec kobiet na przykładzie medialnych i kulturowych narracji o przemocy.

http://nastawnia.com.pl/mocprzemocy/pl/raport-z-badan/

Zapraszamy do lektury!

Projekt Moc w przemoc realizowany przez Fundację Punkt Widzenia i Stowarzyszenie nastawnia z programu Obywatele Dla Demokracji finansowanego z funduszy EOG.

Relacja z konferencji-warsztatów naukowych pt. „Perspektywa biograficzna w badaniach nad historią kobiet: źródła, metodologia, polityka”

W dniach 4-6 listopada 2015 roku w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk w Warszawie odbyły się interdyscyplinarne warsztaty naukowe pt. „Perspektywa biograficzna w badaniach nad historią kobiet: źródła, metodologia, polityka”, poświęcone wykorzystaniu dokumentów osobistych i metody biograficznej w badaniach nad pozycją i rolą kobiet w historii, kulturze i społeczeństwie. Warsztaty zorganizowane zostały przez Fundację Gender Center oraz Zespół Badań Genderowych „Literatura i Gender” działający przy IBL PAN i odbyły się dzięki wsparciu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego ze środków na działalność upowszechniającą naukę.

Każdy dzień warsztatów rozpoczynał wykład otwarty uznanej badaczki wykorzystującej metodę dokumentów osobistych w swojej pracy naukowej nad historią i kulturą kobiet. Pierwszy dzień otworzyła prof. Małgorzata Fidelis z Uniwersytetu Illinois w Chicago. W swoim wystąpieniu pt. „Historia z ludzką twarzą. Biografie kobiet w badaniach nad powojenną Polską” prof. Fidelis mówiła o korzyściach, jakie sięganie do dokumentów osobistych może przynieść historykom. Jak wskazywała, listy, pamiętniki czy wywiady są nieocenionym źródłem wiedzy o współudziale ludzi w procesach historycznych i winny służyć uwidocznianiu ich sprawczości. Omawiając wybrane dwie biografie polskich kobiet – robotnicy z lat 50. oraz hipiski z lat 60. XX wieku – Fidelis prezentowała sposób, w jaki historie życia dają nam wgląd w procesy społeczno-polityczne, jednocześnie uchylając dominujące narracje historyczne: jak wówczas, gdy biografie robotnic pozwalają nam dostrzec emancypujący dla kobiet potencjał pracy, niezależnie od tego, czy do tej pracy były one planowo kierowane przez państwo. Prof. Fidelis zwracała też uwagę, że polską historiografię w większym stopniu niż zachodnią cechuje paternalistyczne podejście do pewnych kategorii aktorów historycznych: zwłaszcza klas niższych i kobiet. Jak mówiła, nacisk na wykorzystywanie materiałów biograficznych i stosowanie perspektywy gender w analizie historycznej jest niezbędnym warunkiem wyjścia historiografii z aktualnego impasu.

Czytaj całość>>

Agnieszka Mrozik o książce „Wielkie pranie mózgów”

Polecamy recenzję książki Piotra Szumlewicza „Wielkie pranie mózgów”.

Fragment recenzji dr Agnieszki Mrozik:
„Trudno oskarżać czy winić kobiety o to, że dostosowały się do reguł pola, w którym funkcjonują, ale warto jednocześnie pozbyć się złudzeń, że większa obecność kobiet w mediach zaowocuje radykalną zmianą działania tychże, jak również przełoży się na kształt medialnego przekazu. Książka Piotra Szumlewicza pozwala zrozumieć, dlaczego jest to tylko złudzenie”.

Przeczytaj całą recenzję>>

Wykłady otwarte w ramach warsztatów „Perspektywa biograficzna w badaniach nad historią kobiet…”

Fundacja Gender Center oraz Instytut Badań Literackich PAN zapraszają na wykłady otwarte odbywające się w ramach warsztatów naukowych Perspektywa biograficzna w badaniach nad historią kobiet: źródła, metodologia, polityka w dniach 4-6 listopada 2015 roku.

Instytut Badań Literackich PAN, ul. Nowy Świat 72, Warszawa, sala 144

Prof. Małgorzata Fidelis (University of Illinois, Chicago)
Historia z ludzką twarzą. Biografie kobiet w badaniach nad powojenną Polską

4.11.2015, godz. 10.00

Kto tworzy historię? Jakie są powiązania pomiędzy wielkimi narracjami o polityce, wojnach i rewolucjach a życiem codziennym i subiektywnymi doświadczeniami? Wykład skupi się na możliwościach wykorzystania indywidualnych biografii – zarówno relacji ustnych, jak też dokumentów pisanych – w tworzeniu wiedzy historycznej na temat Polski po 1945 roku. Szczególna uwaga zostanie poświęcona poszukiwaniom podmiotowości przez kobiety w kontekście przemian powojennych, takich jak migracja ze wsi do miast, definiowanie nowoczesności, uczestnictwo w konsumpcji i kulturze popularnej. Ramy rozważań nie ograniczą się do ścisłych ram polskiego społeczeństwa, ale uwzględnią rolę wpływów zewnętrznych i ich interakcję z lokalnymi warunkami i perspektywami.

Dr Sylwia Urbańska (Instytut Socjologii UW)
Globalne robotnice a rewolucja płci. Potencjały i ograniczenia metody biograficznej w polskich i międzynarodowych badaniach migracji

5.11.2015, godz. 10.00

Intensyfikacja migracji pracownic, napędzana przez nierówności społeczno-ekonomiczne późnego kapitalizmu, stawia w centrum debat pytanie, czy mamy do czynienia z globalną rewolucją płci. Odpowiedzi szuka się w ramach coraz popularniejszych od l. 90. międzynarodowych badań w perspektywie transnarodowego feminizmu. Podstawowym wyzwaniem staje się kwestia metodologii, z pomocą której próbuje się uchwycić przemianę kobiet z różnych części świata, które, mimo że dzielą podobne warunki życia w pracy w sektorach prac dla migrantek, różnią się ze względu na pochodzenie, posiadany bagaż doświadczeń, tożsamości i pozycje klasowe. Jakie potencjały i ograniczenia stwarzają metody biograficzne w kontekście tej globalnej produkcji wiedzy i nowych form uklasowienia? W jaki sposób są wykorzystywane oraz uwikłane w polityki reprezentacji? Co nowego mogą wnieść badania polskich migrantek z klas ludowych, które wyjeżdżały po 1989 roku, do pisanej współcześnie globalnej historii migracji kobiet?

Prof. dr hab. Grażyna Borkowska (Instytut Badań Literackich PAN)
Biografia według Narcyzy Żmichowskiej – teoria, praktyka powieściowa, konteksty

6.11.2015, godz. 10.00

W trakcie wykładu przedstawione zostanie to, co o biografii i powieści napisała Narcyza Żmichowska, jak wiedza ta prezentowała się z jednej strony – na tle polskiej i europejskiej tradycji biografistycznej i – szerzej – narracyjnej, z drugiej – w perspektywie modernistycznych (i postmodernistycznych) przemian konwencji opowiadania o życiu własnym i cudzym. Przypomniani zostaną renesansowi biografowie i biografie, oświeceniowe próby skodyfikowania tego gatunku, nowe, skojarzone z biografistyką, formuły narracyjne („powieść”-dokument ludzki,  powieść-esej, powieść-palimpsest, powieść-mozaika). Omówiony zostanie odcinek kobiecy tych poszukiwań: Żmichowska, Nałkowska, Woolf, Arendt.

mgr Monika Rynkowska (Zakład Rękopisów Biblioteki Narodowej)
Chaos? Poszukiwanie źródeł w labiryntach baz danych bibliotek, archiwów i muzeów polskich

6.11.2015, godz. 11.45

Od początku swojego istnienia biblioteki, archiwa i muzea gromadzą źródła. Na przestrzeni lat każda z wymienionych typów instytucji wypracowała własne przepisy katalogowania gromadzonych zbiorów. Z różnych przyczyn naturalnym rezultatem okazały się niejednorodne bazy danych, których przeszukiwanie często jest prawdziwym wyzwaniem. W trakcie wykładu zostaną zaprezentowane bazy danych oraz zasoby cyfrowe. Głównym zadaniem będzie zapoznanie uczestniczek i uczestników wykładu z bogactwem opisów w elektronicznych katalogach i inwentarzach wymienionych instytucji. Wykład urozmaici omówienie dostępnych bibliotek, muzeów i archiwów cyfrowych oraz możliwości personalizacji i pracy na wersjach elektronicznych zasobów tych instytucji.

Wykłady odbywają się dzięki wsparciu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego ze środków przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę (DUN).

Festiwal Nauki 2015

Fundacja Gender Center we współpracy z Instytutem Badań Literackich PAN zaprasza na XIX Festiwal Nauki.
Wszystkie warsztaty odbędą się w Instytucie Badań Literackich PAN, ul. Nowy Świat 72:
1. Polskie pisarki i George Sand - prowadzenie dr Katarzyna Nadana-Sokołowska – proponowany termin: 19/09, godz. 09:00 (czas trwania: 60 minut) – sala 144 
2.Męskość w kulturze współczesnej  – prowadzenie mgr Agnieszka Wróbel – proponowany termin: 21/09, godz. 15:30 (czas trwania: 90 minut) - SALA 144
3. Przestrzeń i płeć - prowadzenie mgr Agnieszka Wróbel – proponowany termin: 23/09, godz. 15:30 (czas trwania: 90 minut) - SALA 144
4. Edukacja chłopców i dziewcząt - prowadzenie mgr Katarzyna Jaworska – proponowany termin: 25/09, godz. 12:00 (czas trwania: 45 minut) - SALA 134
5. Doświadczenie wewnętrzne w twórczości Debory Vogel i Zuzanny Ginczanki - prowadzenie dr Iwona Misiak – proponowany termin: 26/09, godz. 15:30 (czas trwania: 60 minut) - SALA 134

GENDER STUDIES – REKRUTACJA

REKRUTACJA NA PODYPLOMOWE GENDER STUDIES TRWA!

Data rozpoczęcia studiów: 24.10.2015

Termin zakończenia rekrutacji: 22.10.2015.

Więcej informacji pod linkiem: http://genderstudies.pl/index.php/gender-studies/

Informacje rekrutacyjne - GS IBL PAN_rekrutacja (plik do pobrania)

 

 

Miłość i ekonomia, czyli jak żyli komuniści w przedwojennej Polsce. Relacja

14 maja w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk w Warszawie odbyło się spotkanie wokół książki Miłość jest nieprzyjemna (Krytyka Polityczna, 2014). W dyskusji udział wzięli: dr Wioletta Bojda (UJK w Kielcach), dr Dobrochna Kałwa (IH UW) oraz Krzysztof Tomasik (Krytyka Polityczna). Moderatorką majowego feminarium była dr Agnieszka Mrozik (IBL PAN).

Przeczytaj relację>>

 

Zaproszenie: „Anti-gender” mobilizational discourse of conservative and far right parties as a challenge for progressive politics

1 czerwca zapraszamy do Polskiej Akademii Nauk na wykład prof. dr hab. Andrei Pető z Central European University, poświęcony ostatniej mobilizacji przeciw „ideologii gender” w perspektywie transnarodowej i jej konsekwencjom dla progresywnej polityki.

Podczas wykładu zaprezentowana zostanie też nowa publikacja „Gender as Symbolic Glue – the Position and Role of Conservative and Far Right Parties in the Anti-Gender Mobilizations in Europe” (wyd. FEPS/FES, 2015), do której prof. Pető napisała posłowie. Już teraz można zapoznać się z publikacją pod linkiem: http://www.feps-europe.eu/assets/cae464d2-f4ca-468c-a93e-5d0dad365a83/feps-gender-as-symbolic-glue-wwwpdf.pdf

Wydarzenie na fb: https://www.facebook.com/events/441462746029374/

Zaproszenie>>

keep looking »