Rozkład zajęć

Zajęcia wprowadzające: ekokrytyka i posthumanizm (4h)

Antropologia nie-antropocentryczna? Badanie zwierząt w kulturze podobne do badania innych kultur? Nowe metodologie, języki, metafory? Ile możemy zaczerpnąć ze studiów genderowych, a ile z takich nurtow krytycznych jak ekokrytyka, czy posthumanizm? Wykład gościnny: profesor Ewa Domańska (UAM Poznań / Stanford University).

Literatura:
L. Buell, Ecocriticism. Some emerging trends, “Qui Parle” Spring/Summer 2011, vol. 19 no. 2, s. 87-115
E. Domańska, Jakiej metodologii potrzebuje współczesna humanistyka?, TD, 1/2, 2010

Wykład profesor Kate Soper (London Metropolitan University) i dyskusja (4 h)

Stereotyp związku relacji kobieta-natura w kulturze

Literatura:
R.P. Tong, Myśl feministyczna. Wprowadzenie, przeł. J. Mikos, B. Umińska, Warszawa 2002, a chapter on ecofeminism, s. 323-363.
M. Bokiniec, Pomiędzy “leczeniem ran” a “odzyskaniem ziemi”. Ekofeminizm jako filozofia przyrody i projekt etyczny, Kultura Współczesna 1(67)/2011, s. 55-65
A. Barcz, Ekofeminizm – nowa perspektywa dla feminizmu czy porzucenie starych postulatów? (plik audio ze spotkania w KP)
J.M. Coetzee, Zywoty zwierzat, przel. A. Dobrzanska-Gadowska, Warszawa 2004
O. Tokarczuk, Prowadz swoj plug przez kosci umarlych, WL, Krakow 2009
S.B. Ortner, Czy kobieta ma się do mężczyzny tak jak natura do kultury?, przeł. T. Hołówka, w: Nikt nie rodzi się kobietą, (red.) T. Hołówka, Warszawa 1982, s. 112-141

Prawa zwierząt, kampanie społeczne, gender  (5 h)

Prawa zwierząt a feministyczna perspektywa wobec zwierząt. Prawa zwierząt a seksizm – analiza kampanii społecznych na rzecz praw zwierząt z perspektywy gender.

Wykład gościnny: dr Anca Gheaus: Feminizm i prawa zwierząt

Dyskusja panelowa z przedstawicielami organizacji ekologicznych i feministkami.

Literatura:
Deborah Dunham, Come on PETA, Do you really need a porn site to get attention for animal rights, www.Blisstree.com
Karen Dawn, Poruszyć media: Od wrogów lub obojętnych nieznajomych do przyjaciół, w: W obronie zwierząt, pod red. P. Singera, Czarna Owca, Warszawa 2011, s. 280-292
Anca Gheaus, The Role of Love in Animal Ethics, “Hypatia” vol. 27, no. 3 (lato 012)

Psy, gender i kultura (5 h)

Psy i męskość w polskiej kulturze popularnej lat 70-tych

Analiza seriali „Czterej pancerni i pies” oraz „Przygody psa Cywila”. W jaki sposób prezentowana jest relacja mężczyzna- pies? Jak obecność zwierzęcia wpływa na nasze postrzeganie męskości? Jak psy zostają wykorzystane przez dyskurs narodowy i stają się symbolami „dobrego obywatela”?

Literatura:
Connel R.W., Masculinities, Berkeley: University of California Press 2005
Amy Nelson, A Hearth for a Dog: The Paradoxes of Soviet Pet Keeping, in: Borders of socialism. Private spheres of Soviet Russia, ed. Lewis H. Siegelbaum, New York: Pollgrave, 2006
Aaron Skabelund, Breeding Racism: The Imperial Battlefields of the “German” Shepherd Dog, Society and Animals 16 (2008), 354-371

Materiał filmowy

Psy rasowe a problematyka płci i klasy społecznej

Jak powstały psy rasowe i jak wpisują się w sieć społecznych hierarchii? Wystawy psów rasowych a gender: reprodukcja opresyjnego mitu piękna. Problematyka ekskluzywności po ’89 roku.

Literatura:
Magdalena Dąbrowska, Najlepsza suka w rasie. Kobiety i psy w kulturze, Biblioteka online Think Tanku Feministycznego www.ekologiasztuka.pl/pdf/f0108dabrowska2011.pdf
Sandra Swart; Dogs and Dogma: A Discussion of the Socio-Political Construction of Southern African Dog ‘Breeds’ as a Window onto Social History, in: Eds. Lance van Sittert and Sandra Swart, Canis Africanis A Dog History of Southern Africa, Leiden- Boston: Brill 2008

„Gatunki towarzyszące” jako metafora współczesnej kultury

Czy pojęcie Donny Haraway „gatunków towarzyszących” jest przydatne do ujęcia nowych stosunków między ludźmi a zwierzętami? Czy i jak możemy komunikować się z nie-ludzkim gatunkiem? Analiza prac ze zwierzętami Olega Kulika i manifestu „zoofrenii”. Sporty kynologiczne jako model opartej na zrozumieniu współpracy czy kontynuacja eksploatacji zwierząt?

Literatura:
Donna J. Haraway, When species meet, Minneapolis- London: Minnesota University Press 2008
Heidi J. Nast., Loving….Whatever: Alienation, Neoliberalism and Pet-Love in the Twenty-First Century, ACME: An International E-Journal for Critical Geographies, 5 (2), 300-327
O zoofrenii: http://csw.art.pl/new/2000/kulik.html

Zwierzęta w sztukach wizualnych i literaturze (8 h)

Wykład profesor Izabeli Kowalczyk na temat bio artu

Ekofeminizm i sztuki wizualne

Artystki skupione m. in. wokól “Women Environmental Artist Directory” (WEAD) a polskie przykłady sztuki ekofeministycznej. Wkład feminizmu do krytyki kultury antropocentrycznej; próba charakterystyki nurtu.

Queer ekofeminizm: cialo, gender i nowe sposoby problematyzowania relacji ludzkie-zwierzęce

Analiza performance’u, Ni to ryba, ni kura (Neither Fish Nor Fowl) londyńskich artystów działających w dwóch grupach: „Leibniz” i „Greestone Group”. Fenomen projektów “międzygatunkowych” u takich artystek jak Pilar Albarracin, a w Polsce: Józefa Robakowskiego, Tatiany Czekalskiej i Leszka Golca.

Literatura:
J.M. Coetzee, Hańba, przeł. M. Kłobukowski, Wydawnictwo Znak, Kraków 2003.
Dariusz Czaja, Rzeźnia w: Lekcje ciemności, wyd. Czarne, Wolowiec 2009, s. 127-145.
Meredith Palumbo, The Canine Metaphor in the Visual Arts, in: Eds. Lance van Sittert and Sandra Swart, Canis Africanis A Dog History of Southern Africa, Leiden- Boston: Brill 2008
Wendy Woodward, Social Subjects: Representations of Dogs in South African Fiction in English, in: Eds. Lance van Sittert and Sandra Swart, Canis Africanis A Dog History of Southern Africa, Leiden- Boston: Brill 2008
Helene Cixous, Stigmata, or Job the Dog, w: Stigmata. Escaping texts, Routledge, London/New York 1998, s. 243-261
S. Iveković, Kobieta-zwierzę – esej pisany obrazami, „Krytyka Polityczna” 2008, 15, s. 9-14
G. Gaard, Toward a Queer Ecofeminism, „Hypatia” 1997, 12, nr 1, s. 114-137.
Queer Ecologies. Sex, Nature, Politics, Desire
, (red.) C. Mortimer-Sandilands, B. Erickson, Bloomington 2010
E. Hyży, Teoria queer a korporalny feminizm, w: Kobieta, ciało, tożsamość. Teorie podmiotu w filozofii feministycznej końca XX wieku, Kraków 2003, s. 243-250

Projekcja „Hańby”.

Wycieczka do zoo – zoo jako przestrzeń paradygmatyczna (6 h)

Zajęcia odbędą się w warszawskim zoo.

Patrzenie i uprzedmiotowienie a krytyka feministyczna. Zoo i konstrukcja opozycji pomiędzy ludźmi a zwierzętami.

Zwierzęta jako obiekty. Zoo i rzeźnia – podobieństwa czy różnice? Od zwierząt do mięsa – poetyka rzeźni. Interpretacje polskiego socjalizmu od strony krytyki ekofeministycznej. Wegetarianizm i gender. Mięso i męskość

Literatura:
J. Berger, Po cóż patrzeć na zwierzęta? w: tegoż, O patrzeniu, przeł. S. Sikora, Warszawa 1999
D. DeGrazia, O byciu osoba poza gatunkiem Homo Sapiens, w: W obronie zwierząt, pod red. P. Singera, Czarna Owca, Warszawa 2011, s. 63-83
P. Armstrong, The Gaze of Animals, w: Theorizing Animals, Brill, Leiden/Boston 2011
Carol J. Adams, The sexual politics of meat. A feminist-vegetarian critical theory, New York: The Continuum International Publishing Group 2010
Materiał wizualny: ilustracje Sue Coe
Heather Dodge, Nowa taksonomia – pozyskiwanie czy odzyskiwanie zwierząt widoczne na szkicach Sue Coe z rzeźni, tłum. A. Barcz, „Artmix” 28(18)