Współczesna prasa popularna a gender

Zajęcia będą miały zasadniczo charakter poznawczy, ale także warsztatowy – wprowadzający do samodzielnych/grupowych prac z materiałem badawczym.

Głównym celem będzie nakreślenie charakteru „działania” gender jako kategorii poznawczej i interpretacyjnej w zderzeniu ze współczesną prasą popularną. Do analizy wybranych problemów przygotować ma wstęp o teoretycznym charakterze. Z jednej strony oparty on będzie na potrzebie przynajmniej częściowego wprowadzenia do charakteru badań z pogranicza kulturoznawstwa i socjologii mediów, a z drugiej – będzie on odsyłał do szerszych kategorii poznawczych. Ta część, nazwijmy ją teoretyczną, ma przygotować do podjęcia interpretacji i analizy konkretnych przekazów kulturowych.

Ze względu na obszerność zagadnienia na zajęciach skupimy się tylko na wybranych aspektach tematu. Spotkania – w zależności od woli grupy – mogą też mieć na tyle otwarty charakter, że ostateczny ich kształt nada np. tocząca się podczas zajęć (zwłaszcza przy okazji komentarzy nad zaproponowanymi tekstami) dyskusja.

Część teoretyczna (4-8 godzin)

- Prasa jako element systemu komunikowania masowego a studia kulturowe; 
- Kluczowe pojęcia, np. „tożsamość”, „style odbioru”, „dyskurs”, „reprezentacja”, „stereotyp”, „rola społeczna”, „prasa lajfstajlowa”, „konsumpcja”;
- Ważne inspiracje, np. Theodor Adorno, John Fiske, Michel Foucault, Pierre Bourdieu, Anthony Giddens;
- Kreowanie wizerunku (płci) a język i przekaz wizualny;
- Prasa popularna a czasopisma dla kobiet i dziewcząt;
- tzw. czasopisma dla mężczyzn;
- Problem multikulturalizmu i kolonializmu jako zagadnienie lokalne charakteru polskiej prasy (pretekst do dyskusji).

Część praktyczna – przykłady działań (4-10 godzin)

- Wspólna lektura i dyskusja interpretacyjna nad wybranym artykułem/grupą artykułów (np. wywiadami o rozwodzie) z tzw. pisma luksusowego
- Referat słuchaczki/słuchacza (grupy?) dotyczący analizy zawartości wybranego tytułu; dyskusja
- Charakterystyki i rozpoznania dyskursów: np. dyskursu terapeutycznego, homoseksualizm jako gadżet etc. – case studies
- Dyskusja nad technikami badawczymi – np. mocne/słabe strony badań ilościowych i jakościowych a kontekst genderowy; przykłady z badań.

Lektury

Uwaga: proszę poniższego spisu nie traktować obligatoryjnie, ale raczej jako punkt wyjścia do problematyki, o której będzie mowa na zajęciach. Większość (o ile nie wszystkie) z poniższych tekstów będziemy czytać i wspólnie potem nad nimi dyskutować. O ile zajdzie taka potrzeba – będziemy do poniższego zestawu dokładać lub odejmować artykuły.

Bradley, Harriet, Upłciowienie światów: konsumpcja [W:] Tejże, Płeć, Sic!: Warszawa 2008, s. 174 – 199.
Chmura-Rutkowska, Iwona, 23,3 / 172,8 / 88,2 / 61,4 / 88,5 / 54,6, czyli kobiecość w prasie męskiej [W:] Gender – kultura – społeczeństwo. Pod red. Małgorzaty Radkiewicz, Rabid: Kraków 2002, s. 177 – 189.
Jacyno, Małgorzata, Socjoanaliza relacji terapeutycznej, „Armix” 21 (11), 2009. Dostęp on-line: http://www.obieg.pl/artmix/9045.
Klimczak-Ziółek, Jolanta, Udział mass mediów w przeobrażaniu wzorców kobiecych [W:] Gender. Wizerunki kobiet i mężczyzn w kulturze. Pod red. Elżbiety Durys i Elżbiety Ostrowskiej. Rabid: Kraków 2005, s. 401 – 408.
Łaciak, Beata, Medialny obraz mężczyzn w relacjach małżeńskich i rodzinnych [W:] Nowi mężczyźni? Zmieniające się modele męskości we współczesnej Polsce. Pod red. Małgorzaty Fuszary. Trio: Warszawa 2008, s. 151 – 185.
Łysak, Alina, Zierkiewicz, Edyta, Sensacja, panika czy edukowanie? Postawy wobec raka piersi w czasopismach dla nastolatek, „Artmix” 12 (2), 2006. Dostęp on-line: http://www.obieg.pl/artmix/4149.
Storey, John, Gazety i czasopisma [W:] Tegoż, Studia kulturowe i badania kultury popularnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego: Kraków 2003, s. 73 – 88.