Teologia feministyczna

Na zajęciach z teologii feministycznej postaramy się odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób hermeneutyka feministyczna  jest włączana w krytyczną refleksję nad religią. Ze względu na krótkość kursu ograniczymy się tylko do teologii chrześcijańskiej. Przedstawione zostaną historia i główne postaci reprezentujące ten nurt refleksji teologicznej w ostatnim półwieczu. Zastanowimy się, jakie są teologiczne uzasadnienia tego, że w pewnych wspólnotach kapłaństwo kobiet uznaje się za dopuszczalne, a w innych zakazuje się nawet dyskusji na ten temat. Przyjrzymy się kilku tekstom Nowego Testamentu, gdzie ukazane są postaci wczesnochrześcijańskich liderek. Omówimy fragmenty z Listów św. Pawła, które często służyły i służą do usprawiedliwiania dyskryminacji kobiet w różnych chrześcijańskich Kościołach. Na zajęciach odniesiemy się także do współczesnej nauki Kościoła rzymskokatolickiego – przede wszystkim Jana Pawła II – na temat kobiet. Ukazane zostaną związki teologii feministycznej z teologią wyzwolenia. Na koniec przyjrzymy się pewnym pojęciom używanym w mariologii (dogmat o Niepokalanym Poczęciu Matki Boskiej). Przedstawiony zostanie też wpływ teorii queer na interpretację problemu płci Boga w kontekście interpretacji męskich (np. Ojciec, Syn), jak i żeńskich (karmiąca Matka) metafor biblijnych w odniesieniu do Boga.Przyjrzymy się wreszcie roli kobiet w kształtowaniu dziejów chrześcijańskiej duchowości od Matek Pustyni przez wielkie mistyczki średniowiecza i nowożytności – zarówno te palone na stosach (np. Marguerite Porete), jak i ogłaszane oficjalne świętymi – po wielkie postaci kobiece w chrześcijaństwie współczesnym.

 

Lista lektur:

Adamiak E., Kobiety w Biblii. Stary Testament, Kraków 2006.
Adamiak E., Mariologia, Poznań 2003.
Adamiak E., Milcząca obecność, Warszawa 2006.
Adamiak E., O co chodzi w teologii feministycznej?, „Więź” 1 (1993) s. 68–77.
Adamiak E., Trzy listy, „Kontrapunkt” nr 8/9 [w;] „Tygodnik Powszechny”, nr 42/1998.
Boguca M., Gorsza płeć. Kobieta w dziejach Europy od antyku po wiek XXI, Warszawa 2005.
Evdokimov P., Kobieta i zbawienie świata, przeł. E. Wolicka, Poznań 1991.
Jan Paweł II, Mulieris dignitatem,
http://www.opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/jan_pawel_ii/listy/mulieris.html
Majewski J., Spór o rozumienie Kościoła, Warszawa 2004.
Majewski J., Teologia na rozdrożach, Kraków 2005.
Makowski J., Kobiety uczą Kościół, Warszawa 2007.
Matlary Haaland J., Nowy feminizm. Kobieta i świat wartości, Poznań 2000.
Skowronek. J. A, Kim jest Jezus z Nazaretu?, Kraków 2003.
Leksykon wielkich teologów XX/XXI wieku, red. J. Majewski, J. Makowski, tom I, Warszawa 2003; tom II, Warszawa 2004; tom III, Warszawa 2006 (Czytelnik znajdzie w poszczególnych tomach eseje poświęcone twórczości teolożek feministycznych, m.in. Elizabeth Johnson, Rosemary Radford Ruether, Dorothee Sölle, Catharina J.M Halkes, i innych)
Wybrane numery miesięczników i kwartalników poświęcone tematowi:
Nowy feminizm, „Więź”, styczeń 1998
Kapłaństwo kobiet?, „W Drodze”, luty 2004
Zakonnica – rodzaj nijaki, „Więź”, czerwiec 2004
Kobieta w świecie – Kobieta w Kościele, „Znak”, kwiecień 2005
Duchowość kobiety, „Życie Duchowe”, zima, 45/2006

Lista lektur zostanie w trakcie zajęć rozszerzona o pewne pozycje obcojęzyczne, szczególnie po angielsku.  Proszę o przynoszenie na zajęcia Nowego Testamentu! Wykładowca GS: dr Sebastian Duda