Od dawnych mistrzyń do cyborgów. Wprowadzenie do feministycznej teorii i krytyki sztuki

Celem kursu jest zapoznanie uczestniczek i uczestników z podstawowymi teoriami etstetycznymi związanymi z płcią kulturową i najważniejszymi zagadnieniami feministycznej sztuki, estetyki i oraz krytyki. Podczas kolejnych spotkań będziemy wspólnie zastanawiać się się nad rolą kobiety w sztuce przed i po pojawieniu się teorii feministycznej, zapoznamy się z najważniejszymi pojęciami i zjawiskami krytyki feministycznej i będziemy stosować perspektywę feministyczną w analizie dzieł sztuki przełomu XX. i XXI. wieku. Sztuka kobiet, kobieca i feministyczna posłużą jako punkt wyjścia do szerszej refleksji na temat zastosowania teorii związanych z płcią kulturową w badaniach z zakresu historii i teorii sztuki.

1. Muzy, kochanki i stare mistrzynie. Kanon i margines. Główne wyzwania feministycznej historii sztuki.

 Silvia Bovenschen, “Czy istnieje estetyka kobieca?”, w: Zmierzch estetyki – rzekomy czy autentyczny? t. I, red. S. Morawki, Czytelnik, Warszawa 1987
Agata Jakubowska, “Kopciuszek-Galatea – kobieta jako dzieło sztuki”, w: Siostry i ich Kopciuszek, red. E. Graczyk, M Graban-Pomirska, Uraeus, Gdynia 2002
Izabela Kowalczyk, „Dlaczego nie było wielkich historyczek sztuki, albo płeć historii sztuki, albo jak zostałam radykalną feministką“; http://niniwa2.cba.pl/feminizm_plec_sztuki.htm
Linda Nochlin, „Dlaczego nie było wielkich kobiet artystek“, w: OŚKa. Pismo Ośrodka Informacji Środowisk Kobiecych, nr 3 (8) 99, s. 52-56. 

2.     Od przedmiotu do podmiotu. Ciało, tożsamość i reprezentacja. Teorie reprezentacji, tyrania niewidzialnośći i ciała transgresywne.

John Berger, Sposoby widzenia, Dom Wydawniczy REBIS, Poznań 1997
Monika Bakke, Ciało otwarte. Filozoficzne reinterpretacje kulturowych wizji cielesności, UAM, Poznań 2000
Izabela Kowalczyk, Ciało i władza. Polska sztuka krytyczna lat 90, Sic!, Warszawa 2003
Lynda Nead, Akt kobiecy. Sztuka, obscena i seksualność, Poznań 1998

3. Wywrotowe strategie sztuki feministycznej 1970-1980. Dekonstrukcje kulturowego wzorca kobiecości.

Dorota Monkiewicz, “Widok panoramiczny. Sztuka kobiet, sztuka kobieca i sztuka feministyczna w Polsce po 1945 roku”, w Panoptikon Kobiet-Art/2005

4. Performens i sztuka ciala. Ciało jako tekst sztuki feministycznej.
Amelia Jones, Body Art/ Performin the Subject, University of Minnesota Press, London, Minneapolis, 1998

5. Od sztuki krytycznej do artywizmu.

Izabela Kowalczyk, Ciało i władza. Polska sztuka krytyczna lat 90, Sic!, Warszawa 2003
Gene Ray, Toward a Critical Art Theory, http://eipcp.net/transversal/0806/ray/en

6. „Fuck your gender“. Maskarada i gry z tożsamością. Camp. Teoria queer. Parodia, pastisz, posfeminizm. Ciała cyborgów – płeć w sztuce 2.0.

Guerrilla Girls. Bitches, Bimbos and Ballbreakers: The Guerrilla Girls’ Illustrated Guide to Female Stereotypes. New York: Penguin, 2003
Joanna Mizielińska, “Poza kategoriami… Kilka uwag na temat queer theory”, w: Zeszyty gender studies nr 7, 2000
Marta Raczek, “Postfeministycza cybermatka – czyli polska sztuka kobieca XXI wieku”,  w Panoptikon Kobiet-Art/2005
Ewa Małgorzata Tatar, “Przesłuchując postfeminizm”; http://genderstudies.pl/wp-content/uploads/2010/07/ewa-malgorzata-tatar-przesluchujac-postfeminizm.pdf

Wykładowczyni GS: Katarzyna Pabijanek