Holokaust i kobiety

Zajęcia umożliwią spojrzenie na Zagładę Żydów przez pryzmat doświadczeń kobiet przed, w trakcie i po Drugiej Wojnie Światowej. Po wprowadzeniu do tematyki i omówieniu cech typowych feministycznego podejścia w badaniach nad Holokaustem i jego rozwoju, przejdziemy do analizy doświadczenie kobiecego na podstawie relacji ocalałych.

Tematy zajęć:

1. Feministyczna perspektywa w badaniach nad Holokaustem – zarys problematyki, wprowadzenie pojęć, charakterystyka, krytyka.

Literatura:

• S. Lilian Kremer, Women’s Holocaust Writing: Introduction.
• Judith Tydor Baumel: “Gender and Family Studies of the Holocaust: the Development of a Historical Discipline” w: Esther Hertzog (ed.) Life, Death and Sacrifice. Women and Family in the Holocaust.
• Dalia Ofer, Leonore Weitzman (ed.), Women in the Holocaust: “The Role of Gender in the Holocaust” (Weitzman & Ofer).

2. Życie kobiet w obozie na przykładzie KL Auschwitz-Birkenau.

Literatura:

• Nechama Tec, Resilience and Courage – rozdział 5: “The Concentration Camps”
• Krystyna Żywulska, Przeżyłam Oświęcim.
• Seweryna Szmaglewska, Dymy nad Birkenau.
• Zofia Kossak, Z Otchłani…
• Halina Birenbaum, Nadzieja umiera ostatnia. Wyprawa w przeszłość.
• Elisa Springer, Milczenie Żywych. W cieniu Auschwitz, opowieść o śmierci i zmartwychwstaniu.
• Olga Lengyel, Five Chimneys. A Woman Survivor’s True Story of Auschwitz.

3. Różnice rodzajowe – odmienne zachowania, role społeczne, reakcje na działania nazistowskie, kobiet i mężczyzn.

Literatura:

• Paula E. Hyman: “Gender and Jewish Family in Modern Europe”, Dalia Ofer, Leonore Weitzman (ed.), Women in the Holocaust
• Dalia Ofer: “Gender Issues in Diaries and Testimonies of the Ghetto: the Case of Warsaw”, Dalia Ofer, Leonore Weitzman (ed.), Women in the Holocaust
• Joan Ringelheim: “The Split between Gender and the Holocaust”, w: Dalia Ofer, Leonore Weitzman (ed.), Women in the Holocaust.

4. Trudności typowe dla kobiet i próby ich pokonywania.

Literatura:

• „Voices of Interpretation” w: Carol Rittner, John Roth (ed.) Women and the Holocaust. Different Voices.
• Charlotte Delbo, Auschwitz and After ewentualnie: Charlotte Delbo, Żaden z nas nie powróci [polskie tłumaczenie części zawartej w Auschwitz and After].

5. Seksizm- rasizm-antysemityzm: skutki tych zależności dla kobiet.

Literatura:

• Bożena Karwowska, Ciało. Seksualność. Obozy Zagłady.
• Stefan Maiwald, Gerd Mischler, Seksualność w cieniu swastyki.
• Helga Amesberger, Brigitte Halbmayr, „Nazi Differentiations Mattered: Ideological Intersections of Sexualized Violence during National Socialist Persecution” w: Esther Hertzog (ed.) Life, Death and Sacrifice. Women and Family in the Holocaust.
• Gisella Bock: “Racism and Sexism in Nazi Germany: Motherhood, Compulsory Sterilization, and the State.” w: Carol Rittner, John Roth (ed.) Women and the Holocaust. Different Voices.

6. Strategie przetrwania stosowane przez kobiety w obozie.

Literatura:

• Joy Erlichman Miller, Love carried me home. Women surviving Auschwitz.
• Batszewa Dagan, Błogosławiona Bądź Wyobraźnio – Przeklęta Bądź! Wspomnienia „Stamtąd”.

7. Reakcje na zniewolenie: pierwsze, drugie, trzecie pokolenie kobiet, milczenie i relacjonowanie.

Literatura:

• Ronit Lentin, „Re-occupying the Territories of Silence: Israeli Daughters of Shoah Survivors Between Language and silence” w: Esther Fuchs (ed.) Women and the Holocaust. Narrative and Representation.
• Esther Hertzog, “Past and Present in my Mother’s Holocaust Memories” w: Esther Hertzog (ed.) Life, Death and Sacrifice. Women and Family in the Holocaust.
• Myrna Goldenberg: “Memoirs of Auschwitz Survivors. The Burden of Gender.” w: Dalia Ofer, Leonore Weitzman (ed.), Women in the Holocaust.
• Hanna Krall, Król Kier znów na wylocie.
• Irit Amiel, Osmaleni.
• Pamiętnik Rutki Laskier.
• Nechama Tec, Suche łzy.
• Ida Fink, Odpływający Ogród.
• Ida Fink, Podróż.
• Etty Hillesum, Myślące Serce. Listy.

Wykładowczyni GS: Joanna Stoecker-Sobelman

Breaking news

• Nowości książkowe 2012
• Konkurs GM

W toku

• Strefa dla słuchaczy/ek GS, GM i MiG
• Feminaria
• Kino wokół gender
• Konkurs na pracę magisterską
• Encyklopedia

Polecamy

• Czytelnia
• Publikacje
• Portale, ośrodki, instytucje
• Działalność edukacyjna IBL

Projekty

• Konferencja: Women and Holocaust
• Kino: Gender przed i za kamerą

Kontakt

• Współpraca
• Kontakt