Pożegnanie z Matką Polką? Dyskursy, praktyki i reprezentacje macierzyństwa we współczesnej Polsce.

W trakcie zajęć przyjrzymy się konstruowaniu dyskursów macierzyństwa, a także próbom ich dekonstrukcji w polskim kontekście kulturowym. Analizować będziemy wzorce macierzyństwa w odniesieniu do ideologii narodowej i specyficznych form uczestnictwa kobiet w życiu społecznym, sytuację kobiet-matek w relacji do polityk państwa i religii, oraz ruchy społeczne stworzone przez matki i na rzecz matek (np. Alimenciary). Badać będziemy także reprezentacje macierzyństwa w kulturze popularnej i sztuce, nowe formy macierzyństwa / rodzicielstwa oraz dywersyfikację dyskursów kulturowych dotyczących macierzyństwa z uwzględnieniem pojawiających się różnic klasowych. Podstawowym pytaniem, które sobie stawiamy jest: czy możemy już pożegnać stereotyp Matki Polki?

Spotkanie 1
Zapoznanie się z terminologią studiów nad macierzyństwem (feministyczne definicje macierzyństwa, historia macierzyństwa i miłości macierzyńskiej), omówienie kursu, wprowadzenie do tematyki zajęć.

Lektury:

Spotkanie 2
Polski krajobraz kulturowy: proces konstruowania ideologii macierzyńskich w perspektywie historycznej.

Lektury:

Spotkanie 3
Upolitycznione macierzyństwo: nowe formy obywatelstwa, udział kobiet w życiu politycznym i mobilizacja matek w obronie swoich praw.Lektury: „Alimentare znaczy jeść.” Raport z Monitoringu pracy komorników i innych organów państwowych powołanych do ustalania faktycznej sytuacji majątkowej oraz egzekwowania należnych świadczeń alimentacyjnych.

Lektury:

Spotkanie 4
Dywersyfikacja dyskursów kulturowych dotyczących macierzyństwa: ideologia neoliberalna, indywidualizm, komercja, różnice klasowe.

Lektury:

Chutnik, Sylwia (2008), Kieszonkowy atlas kobiet, Ha-art! Kraków, s. 5-78. 

Praca domowa: zebranie materiałów ze stron internetowych, gazet dla matek (np.„Moje dziecko”, „Mamo to ja”, portal Gazeta.Dziecko, strona o baby shower), ewentualnie reklam. Na podstawie propagowanego przez media wizerunku, stworzyć opis idealnej matki (1 strona A4).

Spotkanie 5
Matki (i córki) w kulturze popularnej: ciało, pożądanie, ubranie. Wybrane aspekty reprezentacji macierzyństwa we współczesnych polskich mediach (reżim młodości, dyskursy dotyczące ciała i seksualności).Materiały dokumentujące konkurs Oriflame – prezentacja.

Lektury:

Spotkanie 6
Dekonstrukcje i rekonstrukcje – matki i macierzyństwo w sztuce współczesnej (Anna Baumgart, Monika Mamzeta / Zielińska, Zuzanna Janina, Katarzyna Górny, Zorka Projekt).

Lektury:

Spotkanie 7
Nowe formy macierzyństwa / rodzicielstwa: nowe technologie reprodukcyjne, rodzicielstwo w rodzinach „niepełnych” i jednopłciowych, matki zastępcze.

Lektury:

Lektury uzupełniające do kursu:

Wykładowczyni GS: dr Renata Hryciuk i dr Elżbieta Korolczuk