Feminizm w krainie popkultury
1. Wprowadzenie
Kluczowe słowa: kultura popularna/ masowa/ niska/ wysoka, ideologia, dystynkcja, habitus, krytyczna analiza dyskursu
Lektury:
- M. Horkheimer, T. W. Adorno, Przemysł kulturalny. Oświecenie jako masowe oszustwo, [w:] Tychże, Dialektyka Oświecenia. Fragmenty filozoficzne, przeł. M. Łukasiewicz, Warszawa 2010, s. 123-168.
- P. Bourdieu, Dystynkcja. Społeczna krytyka władzy sądzenia, przeł. P. Biłos, Warszawa 2005, s. 9-16, 40-45.
Dla zainteresowanych:
- Gender w kulturze popularnej, red. M. Radkiewicz, Kraków 2003.
- Kobiety, feminizm i media, red. I. Kowalczyk, E. Zierkiewicz, Poznań-Wrocław 2005.
- Kobiety w kulturze popularnej, red. I. Kowalczyk, E. Zierkiewicz, Wrocław 2002.
- A. Nacher, Telepłeć. Gender w telewizji doby globalizacji, Kraków 2008.
- D. Strinati, Wprowadzenie do kultury popularnej, przeł. W. J. Burszta, Poznań 2001.
- S. D. Walters, Where the girls are. Growing up female with the mass media, New York 1994.
2. „Romanse z różnych sfer”
Kluczowe słowa: romans, harlequin, miłość romantyczna, „przyjemność tekstu”, erotyka vs. pornografia
Lektury:
- A. Snitow, Romans masowy: pornografia dla kobiet jest inna, przeł. J. Kutyła, „Krytyka Polityczna” 2005, nr 9-10, s. 160-175.
- E. Illouz, Kiedy rynek spotkał miłość, przeł. K. Iszkowski, „Krytyka Polityczna” 2005, nr 9-10, s. 134-149.
- lektura wybranego romansu
Dla zainteresowanych:
- A. Górnicka-Boratyńska, Międzywojenna kobieca powieść popularna, „Kresy” 1996, nr 1.
- E. Illouz, Uczucia w dobie kapitalizmu, przeł. Z. Simbierowicz, Warszawa 2010 (szczególnie rozdział Romantyczne sieci).
- A. Martuszewska, J. Pyszny, Romanse z różnych sfer, Wrocław 2003.
- T. Modleski, Loving with a vengeance. Mass-produced fantasies for women, New York-London 1984 (szczególnie rozdział The disappearing act: harlequin romances).
- J. Radway, Reading the romance. Women, patriarchy and popular literature, Chapel Hill-London 1984.
- A. Setecka, Romans – przejaw zwycięstwa czy klęski kobiet? O romansie dawniej i dziś, [w:] Krytyka feministyczna – siostra teorii i historii literatury, red. G. Borkowska, L. Sikorska, Warszawa 2000.
3. Być jak Arnold Schwarzenegger
Kluczowe słowa: terror urody, reprodukowanie kobiecości/ męskości, produkowanie „podatnych ciał”, etos self-made (wo)man
Lektury:
- M. Foucault, Podatne ciała, [w:] Tegoż, Nadzorować i karać. Narodziny więzienia, przeł. T. Komendant, Warszawa 1998, s. 131-161.
- S. Fussell, Bodybuilder Americanus, [w:] The male body. Features, destinies, exposures, red. L. Goldstein, Ann Arbor 1995, s. 43-59.
- dokumenty Testosterone Boys (BBC, 2002); Koksiarze (TVP, 2002)
Dla zainteresowanych:
- S. Bordo, Unbearable weight. Feminism, Western culture and the body, Berkeley 1995.
- The male body. Features, destinies, exposures, red. L. Goldstein, Ann Arbor 1995.
- N. Wolf, The beauty myth. How images of beauty are used against women, New York 1992.
4. Na kozetce Ewy Drzyzgi
Kluczowe słowa: kultura/ dyskurs terapii, kultura indywidualizmu, etos przedsiębiorczości, kapitał emocjonalny
Lektury:
- A. Giddens, Trajektoria tożsamości, [w:] Tegoż, Nowoczesność i tożsamość. „Ja” i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności, przeł. A. Szulżycka, Warszawa 2006, s. 98-149.
- E. Illouz, Cierpienie, pola emocjonalne i emocjonalny kapitał, [w:] Tejże, Uczucia w dobie kapitalizmu, przeł. Z. Simbierowicz, Warszawa 2010, s. 61-107.
- H. Bochniarz, J. Santorski, Bądź sobą i wygraj. 10 podpowiedzi dla aktywnej kobiety, Warszawa 2003 (fragmenty).
- wybrane odcinki talk-show Rozmowy w toku
Dla zainteresowanych:
- U. Bröckling, Upłciowienie przedsiębiorczego „ja”. Programy upodmiotowienia i różnice płciowe w przewodnikach sukcesu, przeł. E. Charkiewicz, http://www.ekologiasztuka.pl/seminarium.foucault/readarticle.php?article_id=115, 2009.
- E. Illouz, Saving the modern soul. Therapy, emotions and the culture of self-help, Berkeley 2007.
- M. Jacyno, Kultura indywidualizmu, Warszawa 2007.
- E. Rapping, The culture of recovery. Making sense of the self-help movement in women’s lives, Boston 1996.
- W. Simonds, Women and self-help culture: reading between the lines, New Brunswick 1992.
- E. Zierkiewicz, Poradnik – oferta wirtualnej pomocy, Kraków 2004.
5. Serialowe jest polityczne
Kluczowe słowa: serial, telenowela, opera mydlana, mit, ideologia
Lektury:
- R. Barthes, Mitologie, przeł. A. Dziadek, Kraków 2000 (fragmenty)
- I. Ang, „Dallas” and the ideology of mass-culture, [w:] Cultural theory and popular culture. A reader, red. J. Storey, Harlow (England) 2006, s. 189-198.
- wybrane odcinki polskich seriali (np. Majka, Przepis na życie, Klub szalonych dziewic, M jak miłość, Usta usta, Na Wspólnej)
Dla zainteresowanych:
- I. Ang, Watching „Dallas”. Soap opera and the melodramatic imagination, New York 1995.
- S. Nowak, Magda M.ieszczka. Serial i ideologia, „Ha!art” 2006, nr 1 (26).
- P. Piotrowski, Kultowe seriale, Warszawa 2011.
- Post-soap. Nowa generacja seriali telewizyjnych, red. M. Filiciak, B. Giza, Warszawa 2011.
- Seriale. Przewodnik Krytyki Politycznej, Warszawa 2011.
6. Postfeminizm, czyli „przeszłaś długą drogę, kochana…”
Kluczowe słowa: postfeminizm, backlash, girl power, feminizm siły/ ofiary, kuchenny feminizm, raunch culture
Lektury:
- S. Faludi, Backlash, czyli być kobietą w Ameryce, przeł. B. Limanowska, [w:] Spotkania feministyczne, red. B. Limanowska, T. Oleszczuk, Warszawa: Polgraphic 1994/1995, s. 22-33.
- A. Levy, Introduction oraz Raunch culture, [w:] Tejże, Female chauvinist pigs. Women and the rise of raunch culture, London 2006, s. 1-45.
- M. Kalicińska, Dom nad rozlewiskiem, Poznań 2006 (fragmenty).
- wybrane teledyski i teksty piosenek (m.in. Doda, The Pussycat Dolls, Sugababes)
Dla zainteresowanych:
- J. Hollows, Can I go home yet? Feminism, post-feminism and domesticity, [w:] Feminism in popular culture, red. J. Hollows, R. Moseley, Oxford-New York 2007, s. 97-118.
- T. Modleski, Feminism without women. Culture and criticism in a postfeminist age, New York 1991.
- S. D. Walters, Postfeminism and popular culture. A case study of the backlash, [w:] Tejże, Material girls. Making sense of feminist cultural theory, Berkeley 1995.
7. Pop/ postpolityka
Kluczowe słowa: polityka wizerunku, reprezentacja polityczna, spektakl, polityka życia vs. polityka emancypacji, prywatne jest polityczne
Lektury:
- G. Debord, Społeczeństwo spektaklu, przeł. M. Kwaterko, Warszawa 2006 (fragmenty).
- J. B. Thompson, Transformacja widoczności, [w:] Tegoż, Media i nowoczesność. Społeczna teoria mediów, przeł. I. Mielnik, Wrocław 2001, s. 123-149.
- Manifa, Partia Kobiet, Kongres Kobiet – programy, strategie wizerunkowe
Dla zainteresowanych:
- N. Klein, Funkujący patriarchat, [w:] Tejże, No logo, przeł. H. Pustuła, Izabelin 2004, s. 125-143.
- H. Jenkins, Kultura konwergencji. Zderzenie starych i nowych mediów, przeł. M. Bernatowicz, M. Filiciak, Warszawa 2007 (szczególnie rozdział Photoshop dla demokracji: nowe związki polityki i kultury popularnej)
Wykładowczyni GS: Agnieszka Mrozik


