Przemoc w rodzinie jako przemoc ze względu na płeć

Jakie zobowiązania międzynarodowe wiążą Polskę w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie? Czy Polki mogą składać skargi do ciał i organizacji międzynarodowych na ewentualne zaniedbania państwa w tej dziedzinie? Jakie były założenia i cele pierwszej wersji projektu ustawy dotyczącego przemocy w rodzinie? Czy cele te są realizowane przez uchwaloną przez Sejm RP ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie? Co zmieniła w tym zakresie nowelizacjia ustawy z 2010 r.? Jakie uprawnienia dała ustawa Policji, prokuraturze i sądom? Jakie regulacje antyprzemocowe obowiązują w innych krajach europejskich?

Te i inne kwestie zostaną omówione podczas zajęć, które oparte będą na analizie międzynarodowych aktów prawnych oraz przepisów prawnych Polski i innych krajów europejskich, odnoszących się do problemu przemocy w rodzinie. Prowadzone będą z uwzględnieniem doświadczeń wykładowczyni jako legislatorki i współautorki projektu przepisów dotyczących ochrony ofiar przemocy w rodzinie

Uwaga: zajęcia nie tylko dla prawniczek i prawników!

1. Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie w aktach prawa międzynarodowego w systemie ONZ

Z czego wynikają międzynarodowe zobowiązania Polski? Jakie akty prawa międzynarodowego dotyczące praw człowieka wiążą Polskę? Które postanowienia tych aktów - odnoszą się do przemocy w rodzinie? Jakie rekomendacje w zakresie przemocy w rodzinie przedstawiają Komitety nadzorujące przestrzeganie aktów prawa międzynarodowego w oparciu o sprawozdania Polski?

Do lektury m.in.: Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych; Międzynarodowy Pakt Praw Ekonomicznych, Społecznych i Kulturalnych; Konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet oraz General Recommendation No. 19 Violence against women; Uwagi końcowe Komitetu Praw Człowieka, Komitetu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych oraz Komitetu do spraw Likwidacji Dyskryminacji Kobiet, wydane po rozpatrzeniu sprawozdań Polski.

2. Dokumenty Rady Europy i Unii Europejskiej w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie

Jakie akty prawne Rady Europy dotyczą problemu przemocy w rodzinie? Czy Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności stanowić może skuteczny instrument przeciwdziałania temu zjawisku? Czy ofiara przemocy w rodzinie może dochodzić swoich praw przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka? Czy Unia Europejska zajmuje się przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie?

Do lektury m.in.: Recommendation Rec (2002)5 of the Committee of Ministers to Member States on the protection of women against violence; Decyzja nr 779/2007/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 czerwca 2007 r. ustanawiająca na lata 2007-2013 program szczegółowy na rzecz zapobiegania i zwalczania przemocy wobec dzieci, młodzieży i kobiet oraz na rzecz ochrony ofiar i grup ryzyka (Daphne III); S. Spurek, Opuz przeciwko Turcji. Europejski Trybunał Praw Człowieka w sprawie przemocy w rodzinie, Niebieska Linia nr 4/2009; wybrane orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

3. Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie w innych krajach – Austria, Hiszpania, Niemcy

Dlaczego austriacka federalna ustawa o ochronie przed przemocą jest uważana za wzór ustawodawstwa antyprzemocowego? Jakie są opinie Komitetu do spraw Likwidacji Dyskryminacji Kobiet (CEDAW) wydane w związku z zabójstwami ofiar przemocy w rodzinie w Austrii? Jak z przemocą w rodzinie radzą sobie inne kraje europejskie?

Do lektury m.in.: S.Spurek, Nie zbliżaj się!, Niebieska Linia nr 6/2007; S. Spurek, Austria – model do poprawy?, Niebieska Linia nr 2/2008; S. Spurek, Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Komentarz, Warszawa 2008.

4. Geneza uchwalenia ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Jaka była geneza rządowego projektu ustawy o przeciwdziałaniu przemocy rodzinie? Jak wyglądały prace nad projektem w 2004-2005 podczas uzgodnień międzyresortowych oraz w Sejmie i w Senacie? Jakie regulacje budziły w 2005 r. największe kontrowersje i dlaczego?

Do lektury m.in.: stenogramy posiedzeń komisji sejmowych, do których skierowano projekt ustawy (www.sejm.gov.pl); S. Spurek, Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Komentarz, Warszawa 2008.

5. Kierunki zmian ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w 2010 r.

Jakie zmiany przewidywali twórcy projektu obywatelskiego nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie? Jaki był kierunek zmian ustawy – w projekcie poselskim oraz w projekcie rządowym? Które regulacje wzbudziły największe kontrowersje?

Do lektury m.in.: projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz niektórych innych ustaw Fundacji „Razem Lepiej” www.razemlepiej.pl; projekt poselski (druk sejmowy nr 1789) i projekt rządowy (druk sejmowy nr 1698) – www.sejm.gov.pl

6. Zadania jednostek samorządu terytorialnego i administracji rządowej w ustawie o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Jakie są zadania gminy, powiatu, samorządu województwa oraz wojewody i ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie? Jakie zobowiązania nakłada na poszczególne podmioty Krajowy Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie? Jak wygląda realizacja tych zadań na podstawie informacji zawartych w Sprawozdaniu z realizacji Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie?

Do lektury m.in.: ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie Krajowy Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie; Sprawozdanie z realizacji Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie; S. Spurek, Krajowy Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie, Jurysta. Magazyn Prawniczy nr 11/2006; S. Spurek, Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Komentarz, Warszawa 2011.

7. Izolacja sprawcy od ofiary w ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Czy w polskim ustawodawstwie istnieje instytucja zakazu kontaktów sprawcy przemocy w rodzinie z ofiarą lub nakaz opuszczenia przez sprawcę mieszkania zajmowanego wspólnie z ofiarą? Czy i jakie uprawnienia ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie daje Policji, prokuratorom i sądom?

Do lektury m.in.: ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie; R.A. Stefański, Nowe środki probacyjne, Prokuratura i Prawo nr 4/2006; R.A. Stefański, Warunkowy dozór Policji – nowy środek zapobiegawczy, Państwo i Prawo nr 6/2006; S. Spurek, Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Komentarz, Warszawa 2011.

Wykładowczyni GM: Sylwia Spurek