Feminaria

Feminaria to cykl spotkań około literackich i dyskusji poświęconych problematyce społeczno-kulturowej, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii gender, queer, feminizmu. W spotkaniach biorą udział pisarze/pisarki, badacze/badaczki specjalizujący się w tematyce genderowej, a także działacze/działaczki społeczni zajmujący się problematyką równościową i antydyskryminacyjną. Spotkania odbywają się cyklicznie w Instytucie Badań Literackich PAN w Warszawie.

Organizator: Podyplomowe Gender Studies im. M. Konopnickiej i M. Dulębianki, Fundacja Gender Center, Instytut Badań Literackich PAN.

Zespół: Agnieszka Mrozik (koordynatorka), Ewa Serafin, Grażyna Latos, Anita Pieńkowska, Piotr Szumlewicz, Paweł Bijak

Najbliższe spotkania:
2 czerwca – Krystyna Kłosińska, „Feministyczna krytyka literacka”, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2010.

Archiwum spotkań 2012:

Jak być wielką pisarką i nie umrzeć z miłości

W czwartek, 10 maja 2012 roku, z inicjatywy Fundacji Gender Center we współpracy z Instytutem Badań Literackich PAN odbyło się feminarium Jak być wielką pisarką i nie umrzeć z miłości. Wokół książki Hanny Kirchner „Nałkowska albo życie pisane”. Spotkanie miało miejsce w Pałacu Staszica, siedzibie Polskiej Akademii Nauk. W dyskusji panelowej wzięła udział autorka książki i znakomita biografka pisarki, dr hab. Hanna Kirchner, oraz badaczki i badacze literatury: prof. Grażyna Borkowska (IBL PAN), Barbara Smoleń (IBL PAN), Krzysztof Tomasik (Krytyka Polityczna). Feminarium poprowadziła Małgorzata Büthner-Zawadzka (doktorantka IBL PAN).
Przeczytaj całą relację>>

Kobiece archiwa – spiżarnie pamięci. Relacja

W poniedziałek, 2 kwietnia, w Instytucie Badań Literackich PAN odbyło się feminarium zatytułowane Kobiece archiwa – spiżarnie pamięci. Przyczynkiem do spotkania była książka Tatiany Czerskiej Między autobiografią a opowieścią rodzinną. Kobiece narracje osobiste w Polsce po 1944 roku w perspektywie historyczno-kulturowej. W dyskusji panelowej wzięły udział: autorka książki, dr Tatiana Czerska (Uniwersytet Szczeciński) oraz badaczki literatury, prof. dr hab. Inga Iwasiów (Uniwersytet Szczeciński) i dr Katarzyna Nadana-Sokołowska (IBL PAN). Feminarium poprowadziła dr Agnieszka Mrozik, członkini zespołu „Literatura i gender” przy IBL PAN.
Przeczytaj całą relację>>

„Jestem artystką we wszystkim, co niepotrzebne”. Kobiety i sztuka około 1960.

1 marca miało miejsce kolejne w tym roku feminarium. Tym razem przyczynkiem do spotkania i dyskusji była książka pod redakcją Ewy Toniak „Jestem artystką we wszystkim, co niepotrzebne. Kobiety i sztuka około 1960 roku” opublikowana przez wydawnictwo Neriton. W dyskusji panelowej wzięły udział: redaktorka książki dr Ewa Toniak (Gender Studies IBL PAN) oraz autorki tekstów zamieszczonych w publikacji – dr hab. Agata Jakubowska, prof. UAM (Instytut Historii Sztuki UAM), prof. nadzw. dr hab. Marta Leśniakowska (Instytut Sztuki PAN). Moderatorką spotkania była dr Agnieszka Mrozik, pomysłodawczyni i organizatorka cyklu dyskusji społeczno-kulturalnych pt. „Feminaria”.
Przeczytaj całą relację>>

Równość i jej wrogowie. Kto jest ofiarą nieegalitarnych społeczeństw?

12 stycznia 2012 roku odbyło się pierwsze w Nowym Roku feminarium pt. „Równość i jej wrogowie. Kto jest ofiarą nieegalitarnych społeczeństw?” Przyczynkiem do spotkania była książka Kate Pickett i Richarda Wilkinsona „Duch równości. Tam, gdzie panuje równość, nawet bogatym żyje się lepiej”, wydana przez wydawnictwo Czarna Owca. W dyskusji uczestniczyli: prof. Henryk Domański (IFiS PAN), dr Sebastian Michalik (IPSiR UW), prof. Antonina Ostrowska (IFiS PAN) i prof. Elżbieta Tarkowska (IFiS PAN). Spotkanie poprowadził Piotr Szumlewicz, dziennikarz TVP. Uczestnicy spotkania zastanawiali się, czy rzeczywiście, tak jak podają autorzy publikacji, w społeczeństwach egalitarnych żyje się lepiej zarówno biednym, jak i bogatym, jakie konsekwencje społeczne wynikają z życia w społeczeństwie nieegalitarnym i czy tezy stawiane przez Kate Pickett i Richarda Wilkinsona można w jakimś stopniu odnieść do Polski.
Przeczytaj relację>>

Archiwum spotkać 2011:

Jak wychowywać do egalitaryzmu i demokracji uczestniczącej? Relacja

We wtorek, 13.12.2011 roku, w sali im. Adama Mickiewicza w Instytucie Badań Literackich PAN odbyło się kolejne feminarium. Przyczynkiem do dyskusji była książka pt. „Emancypacja przez wychowanie, czyli edukacja do wolności, równości i szczęścia” filozofki, wykładowczyni Gender Studies IBL PAN, dr Katarzyny Szumlewicz. W panelu dyskusyjnym wzięli udział: Agnieszka Dziemianowicz-Bąk (Instytut Badań Edukacyjnych), prof. Andrzej Mencwel (Uniwersytet Warszawski), dr Lech Nijakowski (Uniwersytet Warszawski) i autorka książki, dr Katarzyna Szumlewicz (Uniwersytet Warszawski). Spotkanie moderowała wykładowczyni Podyplomowych Gender Studies IBL PAN, członkini Zespołu Literatura i Gender, dr Katarzyna Nadana.
Przeczytaj relację>>

„Przemoc ma płeć” – relacja

20 października w Instytucie Badań Literackich PAN w Warszawie odbyło się pierwsze w tym roku akademickim feminarium. Spotkanie dotyczyło książki „Napastowanie seksualne. Głupia zabawa czy poważna sprawa” Anny Wołosik i Ewy Majewskiej. W panelu wzięły udział: Lidia Ostałowska (dziennikarka „Gazety Wyborczej”), Anna Wołosik (autorka książki, pedagożka, pomysłodawczyni i założycielka Stowarzyszenia „W stronę dziewcząt” ) i Ewa Rutkowska (trenerka antydyskryminacyjna, nauczycielka filozofii i etyki, współautorka raportu dotyczącego przemocy wobec kobiet). Dyskusję moderowała Grażyna Latos, współpracowniczka Fundacji Gender Center, koordynatorka Podyplomowych Studiów Gender Mainstreaming.
Przeczytaj relację>>

Wokół „A jak hipokryzja” oraz „Dużej książki o aborcji”. Fotorelacja

Kościół, godność, sabotaż językowy, (nie)sprawiedliwość reprodukcyjna oraz solidarność – to główne kwestie, o których rozmawiano podczas ostatniego w roku akademickim 2010/2011 feminarium. Punktem wyjścia dla dyskusji były antologia A jak hipokryzja oraz Duża książka o aborcji. Gościnami moderowanego przez Katarzynę Szaniawską (SNS IFiS PAN) spotkania były: Claudia Snochowska-Gonzalez (ISNS UW), Katarzyna Bratkowska (Wielokulturowe Liceum Humanistyczne im. Jacka Kuronia w Warszawie) oraz Sylwia Kuźma-Markowska (OSA UW).
Zobacz zdjęcia>>

Pornografia, kobiety i władza – relacja ze spotkania

W sobotę 16 kwietnia 2011 roku z inicjatywy Podyplomowych Gender Studies im. Marii Konopnickiej i Marii Dulębianki odbyło się spotkanie wokół książki Lindy Williams Hard core. Władza, przyjemność i „szaleństwo widzialności”. W feminaryjnym panelu zasiedli: dr Lech Nijakowski (UW), Ewa Opałka (UJ) oraz Barbara Smoleń (IBL PAN). Spotkanie poprowadziła dr Katarzyna Szumlewicz (UW).
Przeczytaj relację>>

Czy jest alternatywa? Woman studies – gender studies – LGBT studies – queer studies

26 marca 2011 redakcja „Dialogue and Universalism”, Gender Studies Instytutu Badań Literackich PAN oraz Ośrodek Studiów Amerykańskich UW zorganizowały dyskusję z okazji wydania numeru „Dialogue and Universalism” zatytułowanego Gender and Sexuality. Spotkanie poprowadził dr Tomasz Basiuk (OSA UW), a w roli panelistów/ek wystąpili/ły: prof. dr hab. Ewa Hauser (OSA UW), dr Karolina Krasuska (OSA UW), dr Sylwia Kuźma-Markowska (OSA UW), dr hab. Joanna Mizielińska (SWPS), Agnieszka Mrozik (IBL PAN), dr Tomasz Sikora (UP w Krakowie) oraz dr Błażej Warkocki (UAM).
Przeczytaj relację>>

Spotkanie z Janiną Katz. Relacja

W poniedziałek 31 stycznia w ramach Feminariów odbyło się spotkanie z Janiną Katz – polską pisarką pochodzenia żydowskiego mieszkającą w Danii i tłumaczącą na język duński polską literaturę. Organizatorami wydarzenia był Duński Instytut Kultury oraz Podyplomowe Gender Studies przy IBL PAN. W rozmowie z Autorką udział wzięły Bożena Keff i Justyna Czechowska. Spotkanie poprowadziła Agnieszka Mrozik.
Przeczytaj relację>>

Żeńskie/męskie w polu sztuki. Relacja

O wpływie myśli feministycznej na polską scenę artystyczną oraz o współczesnym definiowaniu kobiecości i męskości rozmawiano 22 stycznia w Instytucie Badań Literackich PAN w Warszawie podczas feminarium zatytułowanego „Żeńskie/ męskie w polu sztuki. Dyskusja wokół książki Izabeli Kowalczyk Matki Polki, chłopcy, cyborgi… Sztuka i feminizm w Polsce”. W dyskusji udział wzięły dr Izabela Kowalczyk (UAM), dr Ewa Toniak (historyczka sztuki, kuratorka) i Katarzyna Czeczot (IBL PAN). Spotkanie poprowadziła Agnieszka Kozłowska (Fundacja Otwarty Kod Kultury).
Przeczytaj relację>>

Archiwum spotkań 2010:

Kobiety z odzysku – problemy feministycznej biografistyki. Relacja

18 grudnia w Instytucie Badań Literackich PAN odbyło się spotkanie pod tytułem „Kobiety z odzysku – problemy feministycznej biografistyki”. Punktem wyjścia dla ostatniego w 2010 roku Feminarium była książka Anny Nasiłowskiej „Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, czyli Lilka Kossak. Biografia poetki”. Relacja>>

Przeszłość Marianny i Polonii, czyli co chciałybyśmy wiedzieć o naszych prababkach – relacja

„Przeszłość Marianny i Polonii, czyli co chciałybyśmy wiedzieć o naszych prababkach. Dyskusja wokół książki Marii Solarskiej i Macieja Bugajewskiego Współczesna francuska historia kobiet: dokonania – perspektywy – krytyka” – to tytuł feminarium, jakie odbyło się 20 listopada 2010 roku w Instytucie Badań Literackich PAN w Warszawie. W spotkaniu udział wzięły/li autorzy książki oraz Katarzyna Sierakowska i Anna Nowakowska-Wierzchoś. Dyskusję poprowadziła Sylwia Kuźma-Markowska.
Relacja>>

Czy kobiecy jazgot kruszy męską twierdzę? Relacja

W czwartek 14 października odbyło się pierwsze, powakacyjne feminarium, otwierające nowy, akademicki rok spotkań – 2010/2011. W spotkaniu pt. Czy kobiecy jazgot kruszy męską twierdzę? Wokół książki Joanny Krajewskiej „Jazgot niewieści” i „męskie kasztele”. Z dziejów sporu o literaturę kobiecą w dwudziestoleciu międzywojennym udział wzięły/li prof. dr hab. Grażyna Borkowska (IBL PAN), Joanna Krajewska (doktorantka UAM) i Krzysztof Tomasik (Krytyka Polityczna). Dyskusję moderowała Małgorzata Büthner-Zawadzka (doktorantka IBL PAN).
Relacja>>

Ani Boga, ani pana. O człowieku i świecie bez religii

27 maja w Instytucie Badań Literackich w Warszawie, w ramach cyklu dyskusji społeczno-kulturalnych Feminara, odbyło się spotkanie Ani Boga, ani pana – o człowieku i świecie bez religii. Dyskusja wokół książki Piotra Szumlewicza “Niezbędnik ateisty”, które poprowadził dr Tomasz Żukowski. O tym, czy religia jest we współczesnym świecie koniecznym punktem odniesienia, w jaki sposób doprowadzić do laickiego państwa, oraz jak wygląda świat i etyka ateistów rozmawiali/-ły: Justyna Dąbrowska, dr Sebastian Duda, dr Kinga Dunin, Piotr Szumlewicz.
Relacja>>

Afryka, lewica, miłość i szaleństwo w „Złotym notesie” Doris Lessing — zapis dyskusji*

Katarzyna Nadana: Co jest Waszym zdaniem głównym tematem tej tak bardzo obszernej, wielowątkowej i niejednorodnej pod względem formy książki? Katarzyna Szumlewicz: W moim odczuciu jest to książka o kryzysach. Mamy tu zmierzch kolonializmu, koniec wojny, kryzys brytyjskiego komunizmu jako przeżycia pokoleniowego, a także kryzys kobiecości i męskości, tradycyjnych wzorców erotycznych, które w książce zostają bardzo skrupulatnie przebadane. Kryzysy są klamrą, wszyscy w tej książce je przeżywają, w związku z czym wszyscy piszą książki i chodzą na psychoanalizę. Beata Kozak: Mnie się wydaje, że ze wszystkich tych tematów – komunizm, lewica, kwestia afrykańska, kobiety i mężczyźni, psychoanaliza i jeszcze kilka innych – największy nacisk położony jest na kryzys komunikacji między kobietami a mężczyznami, przy czym chodzi tu o małżeństwo, związki miłosne, stosunki, również seksualne. W „Złotym notesie”, tak jak moim zdaniem we wszystkich książkach Doris Lessing, autorka próbuje skonstruować utopię takiej komunikacji. Próbuje wypracować jej inny model, taki który byłby lepszy dla kobiet.
Przeczytaj całość>>

Wokół książki Bożeny Keff „Utwór o Matce i Ojczyźnie”

11 marca w Warszawie, w ramach poświęconych problematyce społeczno-kulturowej (ze szczególnym uwzględnieniem kwestii gender, queer i feminizmu) feminariów, odbyło się spotkanie pt. Wszystko o Matce-Żydówce. Wokół książki Bożeny Keff „Utwór o Matce i Ojczyźnie”. Dyskusję z udziałem: prof. dr hab. Bożeny Chołuj (UW), dr Aliny Molisak (UW) i dr Bożeny Umińskiej-Keff (ŻIH) poprowadziła Katarzyna Czeczot (IBL PAN).
Relacja>>

Płeć w wielkim mieście – relacja ze spotkania wokół Krakowskiego Szlaku Kobiet

6 lutego Warszawie, w ramach cyklu około literackich spotkań Feminaria, odbyła się dyskusja pt. „Płeć w wielkim mieście. Wokół Krakowskiego Szlaku Kobiet”. W zorganizowanej przez Podyplomowe Gender Studies im. Marii Konopnickiej i Marii Dulębianki oraz Podyplomowe Studia Judaistyczne IH UW debacie udział wzięły: dr Jolanta Żyndul (UW), Natalia Sarata (Fundacja Przestrzeń Kobiet) oraz Katarzyna Czerwonogóra (Żydowskie Stowarzyszenie Czulent). Spotkanie poprowadziła Małgorzata Büthner-Zawadzka (doktorantka IBL PAN). Punktem wyjścia dla dyskusji była wydana pod redakcją Ewy Furgał publikacja Krakowski Szlak Kobiet. Przewodniczka po Krakowie emancypantek. Relacja>>

Kto się boi Lisbeth Salander? Wokół trylogii Millennium Stiega Larssona – relacja

W czwartek 7 stycznia w Instytucie Badań Literackich PAN w Warszawie odbyło się kolejne feminarium (pierwsze poświęcone literaturze popularnej) zatytułowane: „Kto się boi Lisbeth Salander? Wokół trylogii Millennium Stiega Larssona”. W dyskusji udział wzięły/li: prof. Ewa Kraskowska (UAM), dr Elżbieta Korolczuk (Södertörns högskola, Sztokholm) oraz Bartosz Machalica (Tygodnik „Przegląd”). Spotkanie poprowadziła Agnieszka Mrozik (IBL PAN).
Relacja>>

Archiwum spotkań 2009:

Solistki – rewizja. Wokół antologii poezji kobiet 1989-2009 – relacja

10 grudnia w Instytucie Badań Literackich w Warszawie odbyło się spotkanie: Solistki – rewizja. Wokół antologii poezji kobiet 1989-2009. W debacie wokół nowowydanego tomiku udział wzięły redaktorki książki: Maria Cyranowicz, Joanna Mueller i Justyna Radczyńska oraz, pisząca o Warszawie w prozie kobiet przełomu XIX i XX wieku, doktorantka w IBL PAN: Małgorzata Buthner-Zawadzka. Dyskusję moderowała Agnieszka Mrozik.
Relacja>>

Polska jest kobietą. Ale jaką? Bilans transformacji, strategie na przyszłość

W czwartek 5 listopada w Instytucie Badań Literackich PAN w Warszawie odbyło się spotkanie „Polska jest kobietą. Ale jaką? Bilans transformacji, strategie na przyszłość“. Punktem wyjścia do odbywającej się w ramach Feminariów rozmowy była książka „Stracone szanse? Bilans transformacji 1989-2009″, jaka ukazała się niedawno nakładem wydawnictwa DIFIN. Dyskusję moderowała Anna Zawadzka (Archiwum Etnograficzne UW) a w roli dyskutantek pojawiły się: dr Izabela Desperak (UŁ), Agnieszka Grzybek (Zieloni 2004), dr Ewa Lisowska (SGH) i dr Katarzyna Szumlewicz (lewica.pl, “Bez Dogmatu”).
Relacja>>

Feminizm i władza. W stronę filozofii społecznej – relacja

8 października, w ramach cyklu społeczno-kulturalnych dyskusji Feminaria, odbyło się spotkanie pt. „Feminizm i władza. W stronę filozofii społecznej”. W toczącej się wokół najnowszej książki Ewy Majewskiej („Feminizm jako filozofia społeczna. Szkice z teorii rodziny”) debacie udział wzięła autorka publikacji, Jarosław Kuisz (WPiA UW) oraz Agnieszka Mrozik (IBL PAN). Zaprezentowany w książce przegląd teorii dotyczących wizji rodziny oraz ról przypisywanych ze względu na płeć, pokazuje, jak rodzina uwikłana jest w teorie władzy oraz jak hierarchia w rodzinie przekłada się na hierarchię w społeczeństwie – mówiła prowadząca spotkanie Agnieszka Mrozik. Książka pokazuje również, jak feministyczny aparat krytyczny działa w debacie i jak dekonstruuje teorie filozoficzne. Jak krytyka feministyczna może, lub nawet powinna się do nich odnieść.
Relacja>>

Czas fem? O prasie feministycznej, kobiecej i tej innej.

W piątek 26 czerwca 2009 roku w Instytucie Badań Literackich PAN, w ramach około literackich spotkań feminaria, odbyła się dyskusja inspirowana książką „Czas Fem. Przewodnik po prasie feministycznej i tematach kobiecych w czasopismach kulturalnych po 1989 roku”. W spotkaniu wzięły udział: dr Bernadetta Darska, dr Katarzyna Sierakowska i Barbara Smoleń. Na stronie pisma literacko-kulturalnego „Portret” została zamieszczona fotorelacja ze spotkania. Zapraszamy do obejrzenia zdjęć tutaj>>

Wcześniejsze spotkania:

20 maja 2009 odbyło się spotkanie wokół książki Irena Krzywicka. Kontrola współczesności. Wybór publicystyki międzywojennej, pod red. Agaty Zawiszewskiej. W dyskusji udział wzięły/li: Agata Zawiszewska, Krzysztof Tomasik i Roman Kurkiewicz.

1 kwietnia 2009 odbyło się spotkanie wokół książki Ursuli Phillips Narcyza Żmichowska. Feminizm i religia, w którym udział wzięły: Grażyna Borkowska, Ursula Phillips i Agnieszka Mrozik.